// you’re reading...

Things

ความทรงจำของฉันกับวัน ANZAC Day

วันที่25 เมษายนที่ผ่านมา ไม่เพียงแต่เป็นวันเสาร์ แต่ยังเป็นวันสำคัญระดับชาติของออสเตรเลีย และนิวซีแลนด์ประเทศใกล้เคียงราวกับบ้านพี่เมืองน้อง โดยสามสี่วันก่อนหน้าจะถึงวันเสาร์ ในห้องเรียนของใจพูดถึง “ANZAC day” วันสำคัญที่ว่านี้

ANZAC Day หรือ แอนแซค เดย์ ย่อมาจาก Australia and New Zealand Army Corps หากให้แปลเป็นภาษาบ้านเราก็คงแปลได้ราว “วันระลึกถึงทหารกล้าชาวออสเตรเลียและนิวซีแลนด์” ที่เสียชีวิตในสงครามโลกครั้งที่ 1 เมื่อปีคศ. 1914

หากไม่ต้องย้อนไปถึงต้นเหตุของการเกิดสงคราม เราตัดตอนมาแค่การแบ่งฝักแบ่งฝ่ายและกลายเป็นชนวนของสงครามโลกเพียงเท่านั้น ฝ่ายแรกมีอังกฤษ ฝรั่งเศส และรัสเซีย ขณะที่อีกฝ่ายมีเยอรมนี ออสเตรีย-ฮังการี ต่อมามีตุรกีเข้าร่วมสงครามด้วย และเลือกอยู่ข้างเยอรมนี

สงครามอุบัติขึ้นหนักข้อในแถบทางเหนือของฝรั่งเศส ติดกับเบลเยียม อีกส่วนหนึ่งคือระหว่างรัสเซียและเยอรมนี

anzac-bis1

ออสเตรเลียนั้นเข้าร่วมสงครามในฐานะที่เป็นเมืองลูกของเมืองแม่ (mother country) ของสหราชอาณาจักร ในสมัยที่มี Andrew Fisher เป็นนายกรัฐมนตรีของประเทศในขณะนั้น โดยออสเตรเลียตัดสินใจส่งทหารเข้าร่วมสงครามกว่าสามแสนนาย เช่นเดียวกันกับนิวซีแลนด์ที่เข้าร่วมสงครามโดยอยู่ข้างเดียวกันกับออสเตรเลียส่งทหารมากกว่าหนึ่งแสนนายเข้าร่วมสงคราม

ราวสิ้นปี 1914 หลังจากที่สู้รบกันติดต่อยาวนานถึง 6 เดือน โดยเฉพาะในเขตรอยต่อของรัสเซียและเยอรมนี ฝ่ายรัสเซียกำลังเสียเปรียบอยางจัง และกำลังรอความช่วยเหลือจากสหราชอาณาจักร

สหราชอาณาจักรตัดสินใจจะส่งความช่วยเหลือไปยังรัสเซีย โดยเลือกที่จะโจมตีตุรกี ซึ่งเป็นทางผ่านสำคัญในการลำเลียงเสบียงทั้งหมดเข้าไปยังรัสเซีย ว่ากันว่าตุรกีมีช่องแคบ Dardanelle อันเป็นเส้นทางสำคัญในการลำเลียงเสบียงทะลุผ่านไปยังท่าเรือทางใต้ของรัสเซียอันติดกัน Black Sea

สหราชอาณาจักรจะทำอะไรไม่ได้ จะช่วยเหลือรัสเซียไม่ได้หากไม่โจมตีตุรกีเพื่อยึดเอาเส้นทางส่งเสบียงไปหารัสเซีย ดังนั้นในเวลานั้นการโจมตีเมืองแห่งช่องแคบนี้จึงสำคัญมาก

 Winston Churchill ของสหราชอาณาจักรนำทัพราชนาวีและทัพบกร่วมกันกับฝรั่งเศสมุ่งหน้าไปยังตุรกีในราวต้นปี 1815 โดยยกทัพผ่านทางเมืองคอนสแตนติโนเปิล หรือ อิสตันบูล ในปัจจุบันนั่นเอง ทั้งเรือรบ และรถถังอีกสารพัด แต่ดูเหมือนว่าความสูญเสียจะบังเกิดขึ้นกับฝ่ายรุกอย่างจัง เพราะหาได้ทันคิดว่าฝ่ายรับอย่างตุรีกีจะเตรียมพร้อมกับการบุกรุกครั้งนี้ไว้ได้อย่างดีเยี่ยม

re11

เมื่อความสูญเสียเกิดขึ้นจากฝ่ายรับ ฝ่ายรุกอย่างสหราชอาณาจักรจึงคิดแผนใหม่ ตัดสินใจจะต้องตีเมืองสแตนติโนเปิล หรือ อิสตันบูล (เมืองหลวงของตุรกี) แผนการณ์ก็คือการตัดสินใจจะบุกคาบสมุทร Gallipoli อันเป็นที่มั่นสำคัญของตุรกี โดยเฉพาะการต้องการทำลายปืนใหญ่เสียก่อนที่จะทะลุไปยังช่องแคบ Dardanelle ได้ในเวลาต่อมา

กลยุทธ์ของการบุกทำลายมีทั้งการตัดสินใจจะส่งทหารไปยังหลายสถานที่บนคาบสมุทรแห่งนี้ ทั้งการส่งทหารออสเตรเลียและนิวซีแลนด์บุกไปยังชายฝั่งทะเลตะวันตกที่เรียกว่า Gaba Tepe และส่งทหารอังกฤษไปทางใต้ที่เรียกว่า Cape Helles และในวันที่ส่งทหารเข้าไปวันนั้นคือวันที่ 25 เมษายน 1915 ซึ่งเป็นวันที่ชาวออสเตรเลียกำหนดภายหลังให้เป็นวันรำลึกถึงความสูญเสียอันใหญ่หลวงของทหารกล้าของออสเตรเลียและนิวซีแลนด์…การสูญเสียครั้งนั้นใหญ่หลวงยิ่งนัก ว่ากันว่ามากเกินหนึ่งแสนรายเลยทีเดียว

เช้าวันที่มีการรำลึกถึงเหตุการณ์การสูญเสียครั้งใหญ่หลวงของประเทศที่ใจกำลังพำนักอยู่นี่ ใจเปิดดูรายการทีวีที่กำลังถ่ายทอดสดพิธีรำลึกถึงความสูญเสียที่เรียกกันว่า “Dawn Service” (คำว่า service มีความหมายอีกอย่างเช่นเดียวกันกับ ceremony) การรำลึกที่หน้าหลุมศพทหารกล้าและยืนนิ่งเพื่อไว้อาลัยมักจะถือเวลารุ่งอรุณอันเป็นเวลาเดียวกันกับที่ทหารทั้งหมดถูกส่งเข้าไปบุกยึดทำลายคาบสมุทร Gallipoli

ใจเห็นภาพของผู้คนร่วมไว้อาลัย ข่าวเช้าหลายสถานีรายงานสดตรงมาจากหลายประเทศ ทั้งฝรั่งเศส ตุรกี นิวซีแลนด์ และอีกหลายเมืองของประเทศนี้ ร้านค้าหลายแห่งปิดทำการ แต่แม้จะเป็นวันหยุดของประเทศและก็ตรงกับวันเสาร์ไร้วันชดเชยเหมือนบ้านเรา

ที่สถานีรถไฟฟ้า Melbourne Central ของเมลเบิร์น  ซึ่งใจเลือกออกจากที่นี่ทุกวันในช่วงเช้าก่อนเข้าโรงเรียน จะมีคุณลุงใส่ชุดทหารสีเขียวขี้ม้านั่งเก้าอี้มีโต๊ะขนาดย่อมอยู่ตรงหน้า วางเหรียญที่ระลึกของวันสำคัญนี้อยู่เต็มโต๊ะ ผู้คนที่เดินผ่านออกมาหน้าสถานีจะเห็นแกนานเกินสัปดาห์ก่อนวัน ANZAC จะมาถึง

เพื่อนร่วมชั้นเรียนใจคนหนึ่งซื้อเหรียญที่ระลึกจากลุงคนนี้มาในราคาที่เขาบอกว่า “แล้วแต่เราจะเลือกให้”

ขณะที่ดอก “ป๊อปปี้” ดอกไม้สีแดงที่ใช้เป็นตัวแทนในการระลึกถึงทหารผ่านศึก ก็เป็นอีกสัญลักษณ์หนึ่งของวันสำคัญนี้ เช่นเดียวกันกับ “ANZAC Biscuits” หรือขนมคุ้กกี้ ANZAC  (เอาไว้เล่าต่อเรื่องถัดไป)

เช้าวันที่มีการถ่ายทอดสด ผู้ประกาศข่าวรายการข่าวเช้าเหมือนกับรายการเล่าข่าวบ้านเราถามคนสำคัญในงานคนหนึ่งว่า “ทำไมเราต้องพูดถึง ANZAC กันด้วย ?เรารู้ว่าสำคัญแต่มันสำคัญอย่างไรจนเราต้องมารวมกันอยู่ในที่ที่เดียวมากมายเช่นนี้”

ชายแก่ผมสีขาวโพลนทั้งศรีษะ ยิ้มเบาๆ ที่มุมปากแล้วตอบกลับมาว่า

“ในเช้าวันนั้น วันที่เราร่วมรบ เราสูญเสียผู้คนมากมาย เรามารวมกันในวันนี้ทุกๆ ปี เพื่อร่วมรำลึกถึงความสูญเสีย และรำลึกถึงผู้ที่ล่วงลับไปจากการฆ่าฟันกันระหว่างเพื่อนมนุษย์ร่วมโลก เราในฐานะคนข้างหลัง ไม่เพียงแต่เสียน้ำตาต่อการจากไปและการพลัดพราก แต่เราเองก็ร่วมตระหนักว่าความสูญเสียเหล่านั้นไม่ควรจะลบเลือนหายไปจากความทรงจำ”

และนี่คือเรื่องราวของ ANZAC day …..

ปล. ใจไม่แม่นเรื่องประวัติศาสตร์ เรื่องที่เล่าแปลมาจากบทเรียน หากว่าขาด และตก หรือบกพร่องตรงไหน ใครแม่นกว่าใจ ช่วยกันแก้ไขได้ค่ะ
ปล.อีกรอบ…นึกว่าตัวเองมาเรียนประวัติศาสตร์ออสเตรเลีย….เหอะๆ

Random Posts


Discussion

One comment for “ความทรงจำของฉันกับวัน ANZAC Day”

This website uses IntenseDebate comments, but they are not currently loaded because either your browser doesn't support JavaScript, or they didn't load fast enough.

  1. เล่าสนุกดีนะ …

    ทำให้นึกถึง ANZAC square ที่บริสเบน เป็นมุมถ่ายภาพสวย ๆ ใกล้ ๆ กันเป็นร้านหนังสือที่ชอบแวะไปเดินดู แต่ไม่มีเงินซื้อ

    Posted by ikke | April 27, 2009, 8:24 pm

Post a comment


 

April 2009
M T W T F S S
« Mar   May »
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930  

รูปของใจ

32 a great view of Singapore flyer 1 (8) 28 8 28 (2) 8 (5) 24 3 (4) siem3 h3 siem14 mo9 10 (5) 6 (5) 9 (2)
View more photos >